Enrollment No./Seat No.: ## GUJARAT TECHNOLOGICAL UNIVERSITY ## DIPLOMA IN ENGINEERING - SEMESTER - III EXAMINATION - WINTER 2025 GLYPH<c=25,font=/QXBAAA+Lohit-Gujarati> ે ુ | Subject Code: DI03000091 | Subject Code: DI03000091 | Subject Code: DI03000091 | Date: 06-12-2025 | Date: 06-12-2025 | |--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------| | Subject Name: Electrical Instrumentation Time: 10:30 AM TO 01:00 PM | Subject Name: Electrical Instrumentation Time: 10:30 AM TO 01:00 PM | Subject Name: Electrical Instrumentation Time: 10:30 AM TO 01:00 PM | Total Marks: 70 | Total Marks: 70 | | Instructions: | Instructions: | Instructions: | | | | 1. Attempt all questions. 2. Make Suitable assumptions wherever necessary. | 1. Attempt all questions. 2. Make Suitable assumptions wherever necessary. | 1. Attempt all questions. 2. Make Suitable assumptions wherever necessary. | | | | 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. | 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. | 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. | 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. | 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. | | 5. English version is authentic. | 5. English version is authentic. | 5. English version is authentic. | 5. English version is authentic. | 5. English version is authentic. | | | | | | Marks | | Q.1 | (a) | Define Measurement. State Different Roles of different measuring instruments. | | 03 | | | ( અ ) | મેઝરમેGLYPHટની GLYPH યાGLYPHયા આપો. િવિવધ મેઝરGLYPHગ ઇGLYPHGLYPHટ મેનGLYPHસના િવિવધ રોલ જણાવો. | | ૦૩ | | | (b) | In Indicating Instruments, List out types of Torques required for Deflection of Pointer. Give comparison between gravity control and spring control. | | 04 | | | ( બ ) | ઇિGLYPHડક ટGLYPHગ $કારના મેઝ%રં ગ ઈGLYPHટ મેGLYPHટમાં પોઇGLYPHટરના િડ)લે*શન માટે જ,રી ટોક- ના યાદી બનાવો. /ેિવ%ટ કં ટ 0 ોલ અને 1GLYPH$ગ કં ટ 0 ોલ વ2ચે સરખામણી કરો. | $કારોની | ૦૪ | | | (c) | Explain seven terms related to measurement: (i) Range (ii) Resolution (iii) Indicated value (iv) True Value (v) Error (vi) Threshold (vii) Accuracy (viii) Precision | | 07 | | | ( ક ) | મેઝરમેGLYPHટ સંબંિધત કોઈપણ સાત શ7દો સમ8વો : (i) રે GLYPHજ (ii) રે ઝો9યુશન (iii) વે9યુ (iv) ટ: વે9યુ (v) એરર (vi) <ેશો9ડ (vii) એ*યુરસી (viii) ￵$સઝન | ઇિGLYPHડક ે ટે ડ | ૦૭ | | OR | OR | OR | OR | OR | | | (c) | State and Explain types of errors in measuring instruments. Also Enlist steps to minimize it. | | 07 | | | ( ક ) | મેઝ%રં ગ ઇGLYPHGLYPHટ મેGLYPHટમાં આવતી એરસ-ના $કારો જણાવો અને સમ8વો. તેને ઘટાડવા પગલાંઓની પણ યાદી બનાવો. | માટે | ૦૭ | | Q.2 | (a) | Explain principle of D.C. potentiometer. | | 03 | | | ( અ ) | ડી.સી. પોટેિGLYPHશઓમીટરનો સBાંત સમ8વો. | | ૦૩ | | | (b) | List the applications of potentiometer and explain any one of them. | | 04 | | | ( બ ) | પોટેિGLYPHશઓમીટરના ઉપયોગોની યાદી બનાવો અને તેમાંથી કોઈપણ એક સમ8વો. | | ૦૪ | | | (c) | Explain the construction of a megger used to measure insulation resistance with a neat diagram. | | 07 | | | ( ક ) | ઇGLYPHGLYPHયુલેશન રEGLYPHટGLYPHસ માપવા માટે વપરાતા મેગરની રચના GLYPHવ2છ આકૃ￵ત સાથે સમ8વો. | | ૦૭ | | OR | OR | OR | OR | OR | | | (a) | List out various methods to measure the Resistance, Inductance and Capacitance. | | 03 | | | ( અ ) | રEGLYPHટGLYPHસ | , ઇGLYPHડ*ટGLYPHસ અને કે પેસીટGLYPHસ માપવા માટેની પB￵તઓની યાદી બનાવો | ૦૩ | GLYPH<c=25,font=/QXBAAA+Lohit-Gujarati> : GLYPH<c=25,font=/QXBAAA+Lohit-Gujarati> | | (b) | Explain measurement of unknown medium resistance by using Wheatstone bridge. | 04 | |-----|-------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------| | | ( બ ) | અ8Hયા રEGLYPHટGLYPHસનું માપન GLYPH હીટGLYPHટન �Kજનો ઉપયોગ કરીને સમ8વો. | ૦૪ | | | (c) | Explain measurement of various electrical quantities by using Universal Impedance Bridge with a neat sketch. | 07 | | | ( ક ) | િવિવધ ઇલેિ*ટ0કલ *વોિGLYPHટટીનું માપન કરવા માટે યુિનવસ-લ ઇLપીડેGLYPHસ �Kજનો ઉપયોગ GLYPHવ2છ GLYPHકેચ દોરી સમ8વો. | ૦૭ | | Q.3 | (a) | Explain construction of MI attraction type ammeter with diagram. | 03 | | | ( અ ) | એમ આઈ એટ0ે*શન $કારના એમીટરની રચના આકૃ￵ત સાથે સમ8વો. | ૦૩ | | | (b) | Explain in short the extension of range of ammeter by using Shunt. | 04 | | | ( બ ) | એમીટરની રે GLYPHજનું એ*GLYPHટMશન શGLYPHટનો ઉપયોગ કરીને કે વી રીતે કરી શકાય તે ટૂં કમાં સમ8વો. | ૦૪ | | | (c) | How can current be measured in a conductor without making a direct electrical connection? Explain it with the help of construction and working principle of clip-on (clamp-on) meter. | 07 | | | ( ક ) | સીધા ઇલેિ*ટ0કલ કને*શન કયા- િવના કં ડ*ટરમાં વહેતો કરં ટ કે વી રીતે માપી શકાય ? તેને િ*લપ - ઓન ( *લેLપ - ઓન ) મીટરની રચના અને કાય- સBાંતની મદદથી સમ8વો. | ૦૭ | | | | OR | | | | (a) | Give the Function of Following Instrument: (i) Tri-vector Meter (ii) Maximum Demand Indicator (iii) Phase Sequence Indicator. | 03 | | | ( અ ) | નીચેના સાધનોના કાય- જણાવો : (i) ટ0 ાઇવે*ટર મીટર (ii) મેિ*સમમ િડમાGLYPHડ Oિડકેટર (iii) ફે ઝ સ*વGLYPHસ ઇિGLYPHડકેટર. | ૦૩ | | | (b) | Explain construction of PMMC type voltmeter with diagram. | 04 | | | ( બ ) | PMMC $કારના વૉ9ટમીટરની રચના આકૃ￵ત સાથે સમ8વો. | ૦૪ | | | (c) | Explain how Instrument transformers (CTs and PTs) are used for measurement of high current and high voltage beyond the range of ordinary meters. | 07 | | | ( ક ) | સામાGLYPHય મીટરની રે GLYPHજની બહારના હાઇ કરં ટ અને હાઇ વો9ટેજ માપવા માટે ઇGLYPHGLYPHટ મેGLYPHટ ટ0 ાGLYPHસફોમ-સ- (CT અને PT) કે વી રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે તે સમ8વો. | ૦૭ | | Q.4 | (a) | Explain dynamometer type wattmeter for single phase power measurement. | 03 | | | ( અ ) | ડાયનામોમીટર $કારના વોટમીટરનો ઉપયોગ કરીને ￸સગલ ફે ઝ પાવરનું માપન સમ8વો. | ૦૩ | | | (b) | Draw a connection diagram for three phase power measurement using two-wattmeters and explain in short. | 04 | | | ( બ ) | <ી ફે ઝ પાવરના માપન માટે બે - વોટમીટરનો ઉપયોગ કરીને કને*શન ડાયા/ામ દોરો અને ટૂં કમાં સમ8વો. | ૦૪ | | | (c) | Define calibration. Explain why measuring instruments are calibrated. Explain the process of calibration of wattmeter as per IS. | 07 | | | ( ક ) | કે િલKેશન GLYPH યાGLYPHયાિયત કરો. મેઝરGLYPHગ ઇGLYPHGLYPHટ મેGLYPHGLYPHસનું કે િલKેશન કે મ કરવામાં આવે છે તે સમ8વો. વોટમીટરના કે િલKેશનની $િSયા IS મુજબ સમ8વો. | ૦૭ | Q.5 - | (a) | Draw and Explain construction of a single phase induction type energy meter. | 03 | |-------|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------| | ( અ ) | ￸સગલ ફે ઝ ઇGLYPHડ*શન $કારના એનE- મીટરની રચના દોરો અને સમ8વો. | ૦૩ | | (b) | Draw the connection diagram of the single phase energy meter and enlist the possible errors occurring in it. | 04 | | ( બ ) | ￸સગલ ફે ઝ એનE- મીટરનો કને*શન ડાયા/ામ દોરો અને તેમાં આવતી એરસ-ના નામ આપો. | ૦૪ | | (c) | While the single phase energy meter is calibrated by substandard wattmeter, Following test results are obtained: Disc revolution - 30; Time taken - 19.5 sec.; Wattmeter reading - 4500 W; Meter constant K - 1200 Revolutions/KWh. From that, calculate the percentage error in the energy meter. Based on the percentage error, tell whether the energy meter is running fast or slow. | 07 | | ( ક ) | Tયારે ￸સગલ ફે ઝ એનE- મીટરને સબGLYPHટાGLYPHડડ વોટમીટર Uારા કે િલKેટ કરવામાં આવે છે Vયારે નીચેના પ%રણામો મળે છે : િડGLYPHક %રવો9યુશન - 30; લેવાયેલ સમય - 19.5 સેકGLYPHડ. , વોટમીટર રી1ડગ - 4500 W; મીટર કોGLYPHGLYPHટGLYPHટ K - 1200 Revolutions/KWh તે પરથી એનE- મીટરમાં કે ટલા પસXટેજ એરર આવે છે તે ગણો. પસXટેજ એરરના આધારે એનE- મીટર ઝડપથી ચાલે છે કે ધીમું ચાલે છે તે જણાવો. | ૦૭ | | (a) | Define Electrical transducer. Enlist various physical quantities that can be converted into electrical signals using it. Give an example of one transducer for each. | 03 | | ( અ ) | ઇલેિ*ટ0કલ ટ0 ાGLYPHસYુસર GLYPH યાGLYPHયાિયત કરો. િવિવધ ભૌ￵તક *વોિGLYPHટટીઓની યાદી બનાવો કે જેને ઇલેિ*ટ0કલ સ\લમાં ,પાંત%રત કરી શકાય. તે દરેક *વોિGLYPHટટી માટે વપરાતા કોઈ એક ટ0 ાGLYPHસYુસરનું ઉદાહરણ આપો. | ૦૩ | | (b) | List and explain any four factors to be considered while selecting a transducer for any specific application. | 04 | | ( બ ) | કોઈ ચો]સ એિ^લકેશન માટે ટ0 ાGLYPHસYુસર પસંદ કરતી વખતે _યાનમાં લેવાના કોઈપણ ચાર પ%રબળોની યાદી બનાવો અને સમ8વો. | ૦૪ | | (c) | List the different transducers used for measurement of temperature. Explain any two. | 07 | | ( ક ) | તાપમાન માપવા માટે વપરાતા િવિવધ ટ0 ાGLYPHસYુસરની યાદી બનાવો. કોઈપણ બે સમ8વો. | ૦૭ | | (a) | Define Resistive Transducer. In following resistive transducers, state which physical quantity changes the resistance: Potentiometric type, RTD, Thermistor, LDR and Strain Gauge. | 03 | | ( અ ) | રે િઝિGLYPHટવ ટ0 ાGLYPHસYુસર GLYPH યાGLYPHયાિયત કરો. નીચેના રે િઝિGLYPHટવ ટ0 ાGLYPHસYુસરમાં કઈ ભૌ￵તક *વોિGLYPHટટી બદલવાથી રEGLYPHટGLYPHસ બદલાય છે તે જણાવો : પોટMિશયોમે%ટ0ક $કારના , RTD, થ￳મGLYPHટર , LDR અને GLYPHટ 0ેન ગેજ. | ૦૩ | | (b) | Explain the principle of a capacitive transducer. State its two applications. | 04 | | ( બ ) | કે પેસટીવ ટ0 ાGLYPHસYુસરનો સBાંત સમ8વો. તેના બે ઉપયોગો જણાવો. | ૦૪ | | (c) | With the help of a sketch, explain the construction and working of LVDT. State its two applications. | 07 | | ( ક ) | GLYPHકેચની મદદથી , LVDT ની રચના અને કાય- સમ8વો. તેના બે ઉપયોગો જણાવો. | ૦૭ |