Q.2 ## GUJARAT TECHNOLOGICAL UNIVERSITY ## DIPLOMA IN ENGINEERING - SEMESTER - III EXAMINATION - WINTER 2025 Subject Code: DI03000041 Date: 10-12-2025 Subject Name: Fundamentals Operating System Time: 10:30 AM TO 01:00 PM Instructions: 1. Attempt all questions. 2. Make Suitable assumptions wherever necessary. 3. Figures to the right indicate full marks. 4. Use of simple calculators and non-programmable scientific calculators are permitted. 5. English version is authentic. Q.1 Discuss about operating system services in brief. (a) ( અ (b) ( ) બ (c) ( ) ક (c) ( ) ક (a) ( અ (b) કરો. સGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટમની ઓપરેGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટંગ િવશે સંGLYPH<c=20,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>GLYPH<c=21,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>માં ચચાGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> સેવાઓ What is scheduler? Write a short note on medium term scheduler. સેડયુલર ? ટમGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> સેડયુલર પર ન#ધ લખો. સંGLYPH<c=20,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>GLYPH<c=21,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> મીિડયમ શું છે Explain Real-time Operating System with its merits, demerits and applications. રીઅલ , - સમ.વો. ગેરફાયદાઓ સાથે એિ,લકેશન અને ટાઇમ તેના સGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટમને ઓપરેGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટંગ ફાયદાઓ ## OR Discuss about Time Sharing Operating System with its advantages and disadvantages. ટાઇમ અને ઓપરેGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટંગ શેGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રંગ સાથે ગેરલાભ લાભ તેના િવશે સGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટમ What is process? Explain Process life cycle with diagram. 1ોસેસ ? આકૃ￵ત શું છે સાથે 1ોસેસ લાઇફ સાયકલ સમ.વો. Explain Resource Allocation Graph with suitable example. ( બ ) યો5ય ઉદાહરણ સાથે GLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રસોસGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> એલોકેશન 9ાફ સમ.વો. - (c) Draw the Gantt chart and find average waiting time and average turnaround time using Shortest Job First scheduling algorithm and Round Robin scheduling algorithm for following data. Consider Time Quantum =2. ચચાGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> કરો. ) ) Total Marks: 70 Marks 03 ૦૩ 04 ૦૪ 07 ૦૭ 07 ૦૭ 03 ૦૩ 04 ૦૪ 07 GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> - ( ક ) નીચેના ડે ટા માટે શોટ:GLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ ;બ ફGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રધમ તથા રાઉંડ રૉ�બન શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રધમનો ઉપયોગ કરીને ગેAટ ચાટGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> દોરો અને સરેરાશ વેGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટંગ સમય અને સરેરાશ ટનGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>અરાઉAડ સમય શોધો. ટાઈમ CવોAટમ = ૨ Eયાનમાં લો. GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> OR - (a) Explain context switch with suitable example. 03 - ( અ ) કોનટેFટ િGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>વચ િવષે યો5ય ઉદાહરણ સાથે - સમ.વો. ૦૩ - (b) What is Deadlock? Explain various conditions for Deadlock occurrence in detail. 04 - ( બ ) ડે ડલોક શું છે ? ડે ડલોક થવા માટે ની િવિવધ શરતોને િવગતવાર સમ.વો. - (c) Draw the Gantt chart and find average waiting time and average turnaround time using Non-Preemptive Priority based scheduling algorithm and First Come First Serve scheduling algorithm for following data. ૦૪ 07 GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> - ( ક ) નીચેના ડે ટા માટે નોન -1ીએિH,ટવ 1ાયોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રટી આધાGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રત શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રધમ અને ફGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ કમ ફGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ સવGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રધમનો ઉપયોગ કરીને ગેAટ ચાટGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> દોરો અને સરેરાશ વેઇGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટંગ ટાઇમ અને સરેરાશ ટનGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>અરાઉAડ ટાઇમ શોધો. ૦૭ GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> - Q.3 (a) Differentiate internal fragmentation and external fragmentation. 03 - ( અ ) ઇAટરનલ IેગમેAટેસન અને એCસટનGLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>લ IેગમેAટેસન વJચે નો તફાવત સમ.વો. ૦૩ - (b) Consider page reference string 1, 3, 1, 3, 5, 4, 3,4,1,3,2,4 with 3-page frames. Find the number of page faults and hits using First In First Out (FIFO) page replacement algorithm. 04 GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> - ( બ ) પેજ રે ફરAસ િGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ Lંગ 1, 3, 1, 3, 5, 4, 3, 4, 1, 3, 2, 4 સાથે 3પેજ IેHસ Eયાનમાં લો. ફGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ ઇન ફGLYPH<c=12,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ટ આઉટ (FIFO) પેજ GLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>ર,લેસમેAટ અ>ગોGLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>રધમનો ઉપયોગ કરીને પેજ ફો>Mસ અને GLYPH<c=6,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati>હMસની સંNયા શોધો. - (c) Explain Segmentation with its address translation process and list out its merits and demerits. - ( ક ) સેગમેAટેસન તેની એડLે સ ટL ાAસલેશન 1િOયા સાથે સમ.વો અને તેના ફાયદાઓ , અને ગેરફાયદાઓ યાદી આપો. ૦૪ 07 ૦૭ Q.4 GLYPH<c=23,font=/QKCAAA+Lohit-Gujarati> | Discuss about Best fit and Worst fit memory allocation techniques with example. | 03 | |------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------| | બેGLYPHટ િફટ અને વGLYPHટ ફીટ મેમરી એલોકેશન ટે કિનCસની ઉદાહરણ સાથે ચચાGLYPH કરો. | ૦૩ | | Consider page reference string 1, 3, 1, 3, 5, 4, 3,4,1,3,2,4 with 3-page frames. Find the number of page faults and hits using Least recently used (LRU) page replacement | 04 | | પેજ રે ફરAસ િGLYPHટ Lંગ 1, 3, 1, 3, 5, 4, 3, 4, 1, 3, 2, 4 સાથે 3- પેજ IેHસ Eયાનમાં લો. લીGLYPHટ રીસAટલી યુPડ (LRU) પેજ GLYPHર,લેસમેAટ અ>ગોGLYPHરધમનો ઉપયોગ કરીને પેજ ફો>Mસ અને GLYPHહMસની સંNયા શોધો. | ૦૪ | | Explain Memory management with dynamic partition with suitable example and write its advantages and disadvantages. | 07 | | યો5ય ઉદાહરણ સાથે ડાયના￵મક પાQટશન સાથે મેમરી મેનેજમેAટ સમ.વો અને તેના ફાયદા અને ગેરફાયદા લખો. | ૦૭ | | Explain Mutual exclusion in detail. | 03 | | HયુJયુઅલ એCસCલૂઝન િવષે િવગતવાર સમ.વો. | ૦૩ | | Suppose a disk having 200 tracks (0-199). The request sequence 22,150,63,180,44, 58, 17,191,145 and 188 the head position is at 67 and moving towards larger cylinder numbers on its servicing pass. Find seek time or the total head incurred while servicing these requests using SCAN disk scheduling algorithm. | 04 | | ધારો કે િડGLYPHકમાં 200 ટLે ક (0-199) છે. GLYPHરCવેGLYPHટ સCવAસ 22,150,63,180,44, 58, 17,191,145, અને 188 છે , હે ડની પોિઝશન 67 પર છે અને તે મોટા સિલAડર નંબરો તરફ આગળ વધી રUું છે. SCAN િડGLYPHક શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPHરધમનો ઉપયોગ કરીને સીક ટાઇમ અથવા કુ લ હે ડ મૂવમેAટ શોધો. | ૦૪ | | List out various Disk space allocation methods. Explain various types of Disk space allocation methods with suitable example. | 07 | | િવિવધ િડGLYPHક એલોકેશન પV￵તઓની યાદી આપો. યો5ય ઉદાહરણ સાથે િડGLYPHક GLYPHપેસ એલોકેશન પV￵તઓની ચચાGLYPH કરો. | ૦૭ | | OR | | | What is Race condition? Explain Race condition with suitable example. | 03 | | રે સ કિAડશન શું છે ? યો5ય ઉદાહરણ સાથે રે સ કિAડશન સમ.વો. | ૦૩ | | Suppose a disk having 200 tracks (0-199). The request sequence 32,160,53,170,54, 48, 16,181,155 and 198 the head position is at 77 and moving towards larger cylinder numbers on its servicing pass. Find seek time or the total head incurred while servicing these requests using CSCAN disk scheduling algorithm. | 04 | | ધારો કે િડGLYPHકમાં 200 ટLે ક (0-199) છે. GLYPHરCવેGLYPHટ સCવAસ 32,160,53,170,54, 48, 16,181,155 , અને 198 છે , હે ડની પોિઝશન 77 પર છે અને તે મોટા સિલAડર નંબરો તરફ આગળ વધી રUું છે. CSCAN િડGLYPHક શે<ુ=લગ અ>ગોGLYPHરધમનો ઉપયોગ કરીને સીક ટાઇમ અથવા કુ લ હે ડ મૂવમેAટ શોધો. | ૦૪ | | What is directory? Explain various types of directory structure. | 07 | | િડરેCટરી શું છે ? િવિવધ 1કાર ના િડરેCટરી GLYPHટLCચર િવષે સમ.વો. | ૦૭ | | Q.5 (a) | Discuss the looping structure of LINUX shell script with its syntax and example. | 03 | |-----------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------| | ( અ ) | િલનCસ શેલ િGLYPHO,ટની લૂ￴પગ રચના િવષે તેની સAટેCસ અને ઉદાહરણ સાથે ચચાGLYPH કરો. | ૦૩ | | (b) | Write a shell script to build calculator for basic mathematical operations. | 04 | | ( બ ) | મૂળભૂત ગિણતીય િOયાઓ માટે કે >Cયુલેટર બનાવવા શેલ િGLYPHO,ટ લખો. | ૦૪ | | (c) | Discuss about following commands with its proper syntax and suitable example. | 07 | | | 1. rmdir | | | | 2. wc | | | | 3. head | | | | 4. cat | | | ( ક ) | નીચેના કમાAXસની યો5ય સAટેCસ અને યો5ય ઉદાહરણ સાથે ચચાGLYPH કરો : | ૦૭ | | | 1. rmdir | | | | 2. wc | | | | 3. head | | | | 4. cat | | | | OR | | | (a) | List out various features of LINUX. Explain any two features of LINUX in brief. | 03 | | ( અ ) | િલનCસ ની િવિવધ િવશેષતાઓની યાદી આપો. તેમા થી િલનCસ ની કોઈપણ બે િવશેષતાઓ ટૂં કમાં સમ.વો. | ૦૩ | | (b) | Write a Shell script to print addition of first n positive integer numbers. Take the value of n from command line. | 04 | | ( બ ) | 1થમ n ધન પૂણાYક સંNયાઓના સરવાળાને ￵1Aટ કરવા માટે શેલ િGLYPHO,ટ લખો. n નું મૂ>ય કમાAડ લાઇન થી લો. | ૦૪ | | (c) | Discuss about following commands with its proper syntax and suitable example. | 07 | | | 1. pwd | | | | 2. cmp | | | | 3. ls | | | | 4. grep | | | ( ક ) | નીચેના કમાAXસની યો5ય સAટેCસ અને યો5ય ઉદાહરણ સાથે ચચાGLYPH કરો : | ૦૭ | | | 1. pwd | | | | 2. cmp | | | | 3. ls | | | | 4. grep | |